چىملىقنى پەرۋىش قىلىش - كۈندىلىك چىملىقنى پەرۋىش قىلىشتا نېمىلەرگە دىققەت قىلىش كېرەك؟

چىملىق مەيداننىڭ قاتتىق دېتال تەركىبلىرىنىڭ بىرى بولۇپ، ئۇنىڭ سۈپىتى مەيداننىڭ ئومۇمىي كۆرۈنۈشىگە بىۋاسىتە تەسىر كۆرسىتىدۇ. ھەتتا كېسىشمۇ چىملىقنى پەرۋىش قىلىشتىكى ئەڭ مۇھىم قىسىم. ئەگەر چىملىق ۋاقتىدا كېسىلمىسە، ئۇنىڭ غولىنىڭ ئۈستۈنكى قىسمى بەك تېز ئۆسىدۇ، بەزىدە ئۇرۇق چېچىپ، ئاستىنقى قىسمىنىڭ ئاياغ ئاستىغا چىداملىق چىملىقنىڭ ئۆسۈشىگە توسقۇنلۇق قىلىپ، تەسىر كۆرسىتىپ، ئۇنى قاقاس يەرگە ئايلاندۇرىدۇ.

بۇچىملىق كېسىشئادەتتە مايدىن سېنتەبىرگىچە بولىدۇ. چىملىقنىڭ كېسىش ئېگىزلىكى ئادەتتە 1/3 پىرىنسىپىغا ئەمەل قىلىدۇ. چىملىقنىڭ ئېگىزلىكى 10 سانتىمېتىردىن 12 سانتىمېتىرغىچە، غولىنىڭ ئېگىزلىكى 6 سانتىمېتىردىن 8 سانتىمېتىرغىچە بولغاندا تۇنجى قېتىم كېسىش ئېلىپ بېرىلىدۇ. كېسىش قېتىم سانى چىملىقنىڭ ئۆسۈش سۈرئىتىگە باغلىق. ئادەتتە ئىيۇندىن ئىيۇلغىچە بولغان ئارىلىقتا چىملىقنىڭ ئۆسۈشى ئەڭ كۈچلۈك بولۇپ، ھەر 7 كۈندىن 10 كۈنگىچە 1 دىن 2 قېتىمغىچە، باشقا ۋاقىتلاردا ھەر 10 كۈندىن 15 كۈنگىچە 1 دىن 2 قېتىمغىچە كېسىش كېرەك. قايتا-قايتا كېسىشتىن كېيىن، چىملىقنىڭ پەقەت يىلتىز تۈۋى ۋە يېپىش ئىقتىدارىلا تەرەققىي قىلىپلا قالماي، يەنە تۆۋەن، يوپۇرمىقى نېپىز ۋە بېزەكلىك قىممىتىمۇ يۇقىرى بولىدۇ.
چىملىقنى كېسىۋاتقاندا، كېسىش بەلبېغى پاراللېل بولۇشى، ھەمدە ھەر قېتىم كېسىش يۆنىلىشىنى ئۆزگەرتىش كېرەك. چىملىقنىڭ گىرۋىكى ئادەتتە قايچا بىلەن قىرقىلىدۇ، بۇنىڭ بىلەن ئۇنىڭ گۈزەللىكىنى ساقلاپ قالغىلى بولىدۇ.

ئوغۇتلاش چىملىقنى پەرۋىش قىلىشنىڭ يەنە بىر مۇھىم قىسمى. چىملىق قانچە كۆپ چېپىلسا، تۇپراقتىن شۇنچە كۆپ ئوزۇقلۇق ئېلىنىدۇ. شۇڭا، ئۆسۈشنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش ئۈچۈن يېتەرلىك ئوزۇقلۇق تولۇقلىشى كېرەك. چىملىقنى ئوغۇتلاش ئادەتتە ئازوت ئوغۇتىغا ئاساسلىنىدۇ، ھەمدە بىرىكمە ئوغۇت بىرلا ۋاقىتتا ئىشلىتىلىدۇ. ئوغۇتلاش مىقدارى ھەر مو يەرگە 8 كىلوگرامدىن 12 كىلوگرامغىچە بولىدۇ، ئوغۇتلاش سانى چىملىقنىڭ تۈرىگە باغلىق.

ئادەتتە، چىملىقلارغا يىلدا 7 دىن 8 قېتىمغىچە ئوغۇت بېرىلىدۇ. ئوغۇتلاشنىڭ مەركەزلىك ۋاقتى ئاپرېلدىن سېنتەبىرگىچە، بولۇپمۇ سېنتەبىردىكى كۈزلۈك ئوغۇت ئالاھىدە مۇھىم.

چىملىققا تەكشى ئوغۇت بېرىش كېرەك. بۇنىڭ ئۈچۈن، ئوغۇتنى ئىككى تەرەپتىن يېرىم قىلىپ ئىشلەتسە بولىدۇ. ئوغۇتلىغاندىن كېيىن، ئوغۇتنى تولۇق ئېرىتىش ۋە يىلتىزنىڭ ئوزۇقلۇق ماددىلارنى سۈمۈرۈشىنى ئىلگىرى سۈرۈش ئۈچۈن ۋاقتىدا سۇ بېرىش كېرەك.

سۇغىرىش چىملىق ئوت-چۆپلەرنىڭ تۈرلىرى ئوخشىماسلىقى سەۋەبىدىن قۇرغاقچىلىققا قارشى تۇرۇش ئىقتىدارى ئوخشىمايدۇ، ھەمدە ئۇنىڭ كۈچلۈك ئۆسۈش باسقۇچىدا يېتەرلىك سۇغا ئېھتىياجلىق بولىدۇ. شۇڭا، ۋاقتىدا سۇغىرىش ياخشى چىملىقنى ساقلاشنىڭ يەنە بىر تەدبىرى. ئادەتتە، ئىسسىق ۋە قۇرغاق پەسىلدە، ھەر 5 كۈندىن 7 كۈنگىچە ئەتىگەن ۋە كەچتە بىر قېتىم سۇغىرىپ، يىلتىزنى 10 سانتىمېتىردىن 15 سانتىمېتىرغىچە نەملەندۈرۈڭ. باشقا پەسىللەردە تۇپراق يىلتىزلىرىنى بەلگىلىك مىقداردىكى نەملىكتىن ساقلاش ئۈچۈن سۇغىرىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ، ئەمما سۇغىرىش جەريانىدا كۆپ يۆنىلىشلىك پۈركۈش سۇغىرىش ئۇسۇلىنى قوللىنىش ئەڭ ياخشىسى، سۇغىرىشنىڭ تەكشىلىكىنى ساقلاش، سۇنى تېجەش ۋە چىملىق يۈزىدىكى چاڭ-توزاننى يوقىتىش ئۈچۈن.

تۆشۈك بۇرغىلاشۋە ھاۋا ئالماشتۇرۇش ئۈچۈن تۇپراقنى چاتال بىلەن ئېلىش. ئوتلاقنى يىلدا 1 دىن 2 قېتىمغىچە ھاۋا ئالماشتۇرۇش ئۈچۈن تېشىپ ۋە چاتال بىلەن ئېلىش كېرەك. تۆشۈك تېشىپ بولغاندىن كېيىن، ئوتلاقنى قۇم بىلەن تولدۇرۇڭ، ئاندىن تىشلىق تىرناق ۋە قاتتىق سۈپۈرگە ئىشلىتىپ قۇم دۆۋىسىنى تەكشى سۈپۈرۈڭ، شۇنداق قىلسىڭىز قۇم تۆشۈككە سىڭىپ كىرىپ، ئۈزلۈكسىز شامالدىتىپ، چوڭقۇر تۇپراقنىڭ سۇ سىڭىشىنى ياخشىلايدۇ. ئوتلاق يۈزىدىكى قۇم قەۋىتىنىڭ قېلىنلىقى 0.5 سانتىمېتىردىن ئېشىپ كەتمەسلىكى كېرەك. ھەر يىلى باش باھاردا تۆشۈك تېشىپ، تۇپراقنى چاتال بىلەن ئېلىشنىڭ ئەڭ ياخشى ۋاقتى.

ئوت-چۆپلەرنى يوقىتىشتا «بالدۇر يوقىتىش، كىچىكلىرىنى يوقىتىش ۋە پۈتۈنلەي يوقىتىش» پىرىنسىپىنى ئىگىلەش كېرەك. ئاز مىقداردا پىچاق ئىشلىتىڭ، مىقدارى كۆپ ۋە قويۇق بولغاندا كۈرەك بىلەن قېزىپ ئېلىڭ، ئاندىن مەركەزلىك بىر تەرەپ قىلىڭ، ئاندىن يەرنى تۈزلەپ قايتا تىكىڭ. بۇنىڭدىن باشقا، خىمىيىلىك ئوت-چۆپ ئۆلتۈرۈش دورىلىرىنى، مەسىلەن %20 دىمېتوئات ئېمۇلسىيەسى، %25 ھۆللىنىدىغان پروفېنوفوسين ئېمۇلسىيەسى 2،4-d سۇيۇقلۇقى قاتارلىقلارنىمۇ ئىشلەتكىلى بولىدۇ، شامالسىز ۋە قۇياشلىق كۈندە، تېمپېراتۇرا ئەڭ ياخشىسى 25 سېلسىيە گرادۇستىن يۇقىرى بولغاندا پۈركۈڭ، ئاندىن دورا ئۈنۈمى ناھايىتى تېز بولىدۇ، مىقدارىنى يېرىمىغا قىسقارتقىلى بولىدۇ. ئوت-چۆپ ئۆلتۈرۈش دورىلىرىنى مۇۋاپىق ئارىلاشتۇرۇش ئۈنۈمنى ئاشۇرالايدۇ. ئەمما ئەكس تەسىر كۆرسىتىشتىن ساقلىنىش ئۈچۈن ئېھتىيات قىلىڭ. ئوت-چۆپلەرنىڭ تۈرىگە ئاساسەن ماس كېلىدىغان ئوت-چۆپ ئۆلتۈرۈش دورىسىنى تاللاڭ. كەڭ يوپۇرماقلىق ئوت-چۆپلەرنى كونترول قىلىش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغان ئوت-چۆپ ئۆلتۈرۈش دورىلىرى چاۋكۇجىڭ ۋە كۇئوميې. ئادەتتە، كەڭ يوپۇرماقلىق ئوت-چۆپلەرگە چاۋكۇجىڭ بىلەن 200-300 ھەسسىلىك سۇيۇقلۇقتا پۈركۈلىدۇ؛ ئوت-چۆپ ئوت-چۆپلىرىنى كونترول قىلىشتا، تەكشى پۈركۈش ئۈچۈن 250-300 ھەسسىلىك سۇيۇقلۇقنى ئىشلىتىڭ، بۇ ئارقىلىق قىسقۇچپاقا ئوت-چۆپ، پەي ئوت-چۆپ، تۈلكە قۇيرۇقى ئوت-چۆپ، ئامبار ئوت-چۆپ، لىكوپودىيۇم، ياۋا سۇلۇ ۋە تېف قاتارلىق ئوت-چۆپ ئوت-چۆپلىرىنى ئۈنۈملۈك كونترول قىلالايسىز. كەڭ يوپۇرماقلىق ئوت-چۆپلەر ۋە ئوت-چۆپ ئوت-چۆپلىرى بىرلا ۋاقىتتا پەيدا بولغاندا، تەكشى پۈركۈش ئۈچۈن 150 ھەسسىلىك سۇيۇقلۇقنى خېكۇئوجىڭ ئىشلىتىڭ، بۇ بىرلا ۋاقىتتا كۆپ خىل ئوت-چۆپلەرنى ئۆلتۈرۈش ئۈنۈمىگە ئېرىشەلەيدۇ. چۆپ ئوت-چۆپلىرىنى كونترول قىلىش ئۈچۈن، 200-300 ھەسسىلىك مېسابېندازول پۈركۈڭ. بىر قېتىم پۈركۈش Cyperus نىڭ يىلتىز تۈۋىنىڭ چىرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، ھەمدە قايتا پەيدا بولۇش نىسبىتى ناھايىتى تۆۋەن.

چىملىق كېسەللىكلىرى ئاساسلىقى زەمبۇرۇغ كېسىلى، مەسىلەن، دات، پاراشوك چىرىغى، سكلېروتىنىيە، ئانتراكنوز قاتارلىقلار. ئۇلار كۆپىنچە تۇپراقتىكى ئۆسۈملۈكلەرنىڭ ئۆلۈك يىلتىزى، غولى ۋە يوپۇرمىقىدا بولىدۇ. ئۇلار مۇۋاپىق كىلىمات شارائىتىغا يولۇققاندا، چىملىققا زىيان سالىدۇ، چىملىقنىڭ ئۆسۈشىگە توسقۇنلۇق قىلىدۇ، سېرىققا ئۆزگىرىپ ياكى پارچە-پارچە بولۇپ ئۆلۈپ كېتىدۇ.

ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىش ئۇسۇلى ئادەتتە كېسەللىكلەرنىڭ يۈز بېرىش ئەھۋالىغا ئاساسەن ئالدىنى ئېلىش ياكى داۋالاش ئۈچۈن زەمبۇرۇغ دورىلىرىنى ئىشلىتىشتىن ئىبارەت. ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن كۆپ ئىشلىتىلىدىغان زەمبۇرۇغ دورىلىرىغا مېتىل تىئوفانات، كاربېندازىم، خىلورتالونىل قاتارلىقلار كىرىدۇ. چىملىققا زىيان سالىدىغان زىيانداش ھاشاراتلار يوپۇرماق يەيدىغان ۋە يىلتىز يەيدىغان زىيانداش ھاشاراتلار، مەسىلەن، نوكتۇئىد لىچىنكىلىرى، قۇرتلار، ئۇلۇلار، قۇرتلار، مول چىلانلىرى ۋە قۇمۇرسقا قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. كۆپ ئىشلىتىلىدىغان زىيانداش ھاشارات دورىلىرىغا دىمېتوئات، سىپېرمېتىرىن ۋە دىخلورۋوس قاتارلىقلار كىرىدۇ. ئالدىنى ئېلىش ۋە كونترول قىلىشتا، چىملىقنى پەس كېسىپ، ئاندىن پۈركۈش كېرەك.

ئەگەر چىملىق چاچسىز ياكى قىسمەن قۇرۇپ كەتكەن بولسا، ئۇنى ۋاقتىدا يېڭىلاش ۋە ياشارتىش كېرەك. يەنى، باش باھاردا ياكى كۈزنىڭ ئاخىرىدا ئوغۇت بەرگەندە، مايسا چىققان ئوت-چۆپ ئۇرۇقى بىلەن ئوغۇتنى ئارىلاشتۇرۇپ، چىملىققا تەكشى چېچىڭ، ياكى رولىك ئىشلىتىپ ھەر 20 سانتىمېتىردا چىملىقتا يېرىق ياساپ، يېڭى يىلتىزلارنىڭ ئۆسۈشىنى ئىلگىرى سۈرۈش ئۈچۈن ئوغۇت قۇيۇڭ. دائىم كېسىش، سۇغىرىش ۋە ئۆلۈك ئوت-چۆپ قەۋىتىنى تازىلاش سەۋەبىدىن كېلىپ چىققان تۇپراقنىڭ يېتىشمەسلىكى ۋە يىلتىزنىڭ ئېقىپ كېتىشى ئۈچۈن، چىملىقنىڭ غۇنچىلاش مەزگىلىدە ياكى كېسىۋەتكەندىن كېيىن تۇپراق قوشۇپ دومىلىتىڭ. ئادەتتە، بۇنى يىلدا بىر قېتىم قىلىش كېرەك، دومىلىتىش بولسا باش باھاردا تۇپراق ئېرىگەندىن كېيىن تېخىمۇ كۆپ ئېلىپ بېرىلىدۇ.